17.2.14

Μπορεί ένας φιλελεύθερος δήμαρχος να είναι ταγάρι;


Είναι γεγονός ότι οι μισές πολιτισμικές αντιδράσεις της αριστεράς στη δημαρχία Καμίνη ήταν αστείες και συντηρητικές. Δεν κάνει να βάζουμε ρούχα στα δέντρα γιατί... δεν μας το χουν μάθει στο σχολείο χειραφέτησης -- δεν κάνει να βάφουμε τοίχους κίτρινους γιατί αυτό θα κοντράρει χρωματικά τις κόκκινες τρίχες από το αριστερό όρχι του Τσε Γκεβάρα (άσε που ως γνωστόν όταν οι φτωχοί άνθρωποι  θέλουν να δουν τέχνη, σέρνουν τα ισχνά τους σώματα στο φεστιβάλ της κνε, για να ακούσουν αντάρτικά  λίγο πριν ξεψυχήσουν)

Από την άλλη όμως, οι αντιδράσεις του Καμίνη στην αισθητική του παρόντος ήταν ακόμη πιο αναχρονιστικές και άστοχες. Του δόθηκε η ευκαιρία να γίνει ο δήμαρχος της πιο πολυσυζητημένης  πόλης του παρόντος -- και αντί να εκμεταλλευθεί την εκρηκτική κουλτούρα της κρίσης  -- το παιχνίδι ανάμεσα την κοινωνικότητα του δρόμου , τα νέα μίντια και τους νέους ανθρώπους (ένα  εκκωφαντικό μοντάζ ελαφρότητας, έμπνευσης και διεστραμμένης ευφυΐας)  μας φλόμωσε στο κήρυγμα περί νομιμότητας. Δεν πήρε χαμπάρι την ιστορική ευκαιρία που έσκασε ξαφνικά -- δεν κατάλαβε δηλαδή ότι αυτό που έκανε την Αθήνα πραγματικά υπερ-σύγχρονη -- για μια στιγμή -- ήταν η γενικευμένη, θεαματική και ηδονο-θηρική διαταραχή του νόμιμου. Αυτό που έφερε την πόλη στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος ήταν η φαντασμαγορική και ιερόσυλη σκέψη πάνω στη νομιμότητα --  και όχι ο φετιχισμός της ''νομιμότητας''. 

 Η νέα λαική κουλτούρα της πόλης -- οι μυθολογίες της κρίσης – εδράζονται πάνω στη διαρκή αμφισβήτηση του σωστού, του θεμιτού και του νόμιμου: πουθενά αλλού στον κόσμο τα όρια ανάμεσα στην πολιτική και τη διασκέδαση δεν έγιναν τόσο θολά. Η πολιτική μετατράπηκε αιφνιδίως σε ένα  περιπετειώδη τρόπο ζωής, έκφρασης  και εκτόνωσης-- ένα είδος απόδρασης μέσα στην ένταση.  Από αυτή την σκοπιά, η πόλη έμοιαζε με  ένα πανηγυρικό φεστιβάλ πολιτικής φαντασίας– ένα διαρκές θέρετρο διανοητικών ερεθισμάτων. Το μεγάλο  αβαντάζ της Αθήνας της κρίσης ήταν το γενικευμένο βίωμα της πολιτικής ως κραιπάλης του μυαλού – οι  καταλήψεις, τα κοινωνικά κέντρα, οι χαοτικές ουτοπίες της -- και η ανάμιξη όλων αυτών με τις μεταβαλλόμενες μορφές καταναλωτικής ευδαιμονίας (clubbing, φαγητό, διαδικτυακή φρενίτιδα, νυχτερινή εκκεντρικότητα, παγκόσμια μουσική, πειραματικό θέατρο και τρελαμένος κινηματογράφος).  

Να το μοντέρνο ψηφιδωτό της  πόλης: η σύζευξη του πεζοδρομίου με το σαλόνι, του μπετόν με το μάρμαρο και  της τσιχλόφουσκας με το σπανάκι ο γκρατέν --  το γαϊτανάκι από υπαρξιστές που ψωνίζονται στα πάρκα, ιδιοφυή τρολ, νεο-ρομαντικούς χίπστερς,  ψηφιακούς ποητές και guerrilas του διαδικτύου--  Αθηναίους  που ζουν εκτός Αθήνας και μη-Αθηναίους που ζουν εντός Αθήνας. Πλάι σε αυτές τις τεθλασμένες κοινότητες  θα μπορούσε να ανθήσει μια κουλτούρα ''επιχειρηματικότητας'',  επικοινωνιακής αγοράς,  δημόσιου χώρου και έξυπνης κατανάλωσης
 -- και κυρίως... ελπίδας.


Αν τοποθετήσουμε την πρόσφατη δήλωση του Βαλλιανάτου απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις  ίσως φανεί πιο ανάγλυφα ο ριζοσπαστικός της χαρακτήρας -- πόλη είναι το μέρος εκείνο που σου υπόσχεται ότι μπορείς να είσαι ό,τι θέλεις. Ένας δήμαρχος που συγκεντρώνει πάνω του μια σειρά από  αντίξοες αντι-κομφορμιστικές ταυτότητες διαφημίζει κάτι από αυτόν τον πολιτισμό χειραφέτησης Ναι,  θα ήθελα να ζω σε μια ημι-ανατολική, βαλκανική πρωτεύουσα με  δήμαρχο -- γκέι, οροθετικό, ψωνάρα, προκλητικό, ηδονοθηρικό και ευαίσθητο απέναντι στο ‘διαφορετικό’.  

Αλλά από την άλλη πλευρά όμως, δεν θα ήθελα να ζω σε μια πόλη που διοικείται από ταγάρια -- και ταγάρια εδώ δεν είναι μόνο οι οπαδοί του Στάλιν-- ταγάρια είναι και οι ''φιλελεύθεροι'' οραματιστές που πιπιλάν ανιστόρητα την έννοια του εκσυχρονισμού και της ανάπτυξης. Άκουσα πολλές φορές, το Βαλλιανάτο να επαναλαμβάνει ότι το πολιτικό του όραμα βασίζεται στα πολιτικά πρότυπα του εξωτερικού – τις‘’δυτικές’’ χώρες που πετυχαίνουν – και κατ επέκταση – τις φιλελεύθερες μητροπόλεις.  Και σε αυτό το σημείο – μοιάζει να μεταμορφώνεται κάπως σε αυτό που καταγγέλλει – δηλαδή σε δογματολόγο – ακριβώς επειδή  αρνείται τα εκτρώματα του ιδεολογικού του ‘’παραδείσου’’:  οι φιλελεύθερες μητροπόλεις του εξωτερικού είναι παγκόσμια σύμβολα αποκλεισμού και ανισότητας -- Λονδίνο και νέα Υόρκη είναι πόλεις αντιδραστικές – υποδέχονται γιάπις και κλωτσάνε φτωχούς – εξολοθρεύουν τη νεότητα – γκετοποιούν τις μειονότητες και ισχυροποιούν τις διακρίσεις – ακόμη και το Σαν Φρατζίσκο είναι πια πολύ ακριβό για τους γκέι μποέμηδες του παρελθόντος.  Ο αστικός φιλελευθερισμός του παρόντος μετατρέπεται σε μια μονολιθική παραλλαγή της σοβιετικής δυστοπίας: οι άνθρωποι είναι διαχωρισμένοι σε κουτιά – τα συστήματα εναλλακτικής αυτο-έκφρασης συνθλίβονται. Οι φιλελεύθερες μητροπόλεις εξορίζουν τους ‘’διαφορετικούς’’ – αυτούς που συγκρούονται με τον κανόνα του οικονομικού θριάμβου -- και  κατ’ επέκταση εξορίζουν τον εαυτό τους από την εικονογραφία του μοντέρνου: είναι  πόλεις ξεπερασμένες (μέσα στην αγριότητα τους).  

Για να ξανα-ανακαλύψουμε τη πολεοδομία  της χαράς από την αρχή -- πρέπει να ξαναδούμε τί είναι αυτό που κάνει την Αθήνα μοντέρνα. Χρειαζόμαστε δηλαδή μια οπτική χωρίς αγκυλώσεις και δόγματα (απ΄ όπου και αν προέρχονται).
 Ικανός δήμαρχος θα είναι το πρόσωπο εκείνο που θα σε πείσει ότι η καλύβα που ζεις είναι ο ομφαλός τη γης – παρά την τρέλα της (ή χάρη στην τρέλα της)

4 σχόλια:

  1. Είναι ενδιαφέρον το άρθρο σου και χαίρομαι που διαβάζω πρώτη φορά κάτι δικό σου. Όσο πιο πολύ ταξίδευα τα τελευταία 4 χρόνια, ειδικά στην Αμερική και την Βόρεια Ευρώπη, και μιλούσα με κόσμο, πολλές φορές έκανα την ίδια σκέψη. Όλος ο κόσμος κοιτάζει με ενδιαφέρον και ανεκδήλωτη ελπίδα προς την Αθήνα για να δει αν θα καταφέρουν να πάνε την σκέψη όλου του κόσμου λίγα βήματα πιο κάτω μερικές χιλιάδες ημίτρελοι νεαροί που κονταροχτυπιούνται ανοιχτά με την παγκόσμια κυριαρχία μέσα σε ένα ντελίριο 21st century underground δημιουργικότητας, φιλοσοφικών ακροβασιών και ευφυών συγκρούσεων με την αστυνομία... Αυτός ο δρόμος είναι ανοιχτός όποιος και αν βγει δήμαρχος, κυρίως επειδή όλος αυτός ο κόσμος θα συνεχίσει να είναι ή εχθρικός ή αδιάφορος προς κάθε πιθανό δήμαρχο... Η εξουσία είναι τόσο επιθετική άλλωστε πλέον προς κάθε τι που την αρνήται που είναι αδύνατο να διοικήσει την κουλτούρα της χώρας. Σάπιοι αυλοκόλακες θα χειροκροτούνται από καλοταϊσμένες κυρίες στα σαλόνια και η υπόγεια πόλη θα αναφλέγεται σε ξαφνικές εκλάμψεις της νύχτας. Η μεγαλοαστική τάξη στην Ελλάδα ήταν πάντα τόσο παρασιτική που αδυνατεί να αφομοιώσει ακόμα και τα παράσιτα της ίδιας της κουλτούρας που διευθύνει. Μπουζούκια και εισαγώμενες ακριβοπληρωμένες όπερες με live zombies απέμειναν σαν βιτρίνα στην σαπίλα της μεγαλοαστικής τάξης. Και η πορεία προς το Τίποτα συνεχίζεται...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. συνεχίζεται... σε ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή