10.3.09

The Elefant Will Never Forget






Μία από τις ημέρες που την ημέρα που η Αθήνα καιγόταν είδα ένα τραμ να καίγεται.. στο σινεμά: ένα βρετανικό ντοκιμαντέρ του 1957 που λεγόταν The elephant will never forget, ξεκίνουσε με πλάνο του ελέφαντα από το Elephant and Castle, δηλαδή με το άγαλμα ενός ελέφαντα, σήμα κατατεθέν της ομώνυμης συνοικίας του Λονδίνου, που σήμερα είναι υψωμένο σε περίοπτη θέση, δίπλα στη σταση του υπόγειου τρένου, μπροστά από ένα ερειπωμένο (και εμετικό) εμπορικό κέντρο της δεκαετίας του ‘60.

Όταν, πριν από μερικά χρόνια μετακόμισα στο Λονδίνο και πρωτοείδα από κοντά αυτό το αντικείμενο, μου θύμισε τη διακόσμηση των εμπορικών βιτρίνων στην Ελλάδα -κουρδιστά ζωάκια, γύψινα αγάλματα και εξωτικά μπιμπελό, πλαισιωμένα από πλαστικές φυλλωσιές και ροζ μάρμαρα. Μια εικαστική ανάπτυξη του ευτελούς δίπλα στην πόρτα σου...κι όμως! το θυμάμαι πολύ καλά: όλος αυτός ο έγχρωμος μικρόκοσμος δεν ήταν μια απλή δαντέλα ασχήμιας στο πολεοδομικό τραπεζομαντίλο της πόλης, ήταν ταυτόχρονα μια αλλόκοτη σήμανση του μαγικού κεντημένη πάνω στην ασημαντότητα. Αν το προάστειο πο μεγάλωσα-το ονειρεμένο Μενίδι- αποτελούσε την ‘έρημο του πραγματικού’ που μου αναλογούσε, τότε οι βουτηγμένες στο κιτς βιτρίνες έφερναν κοντά μου μια όαση του εξωπραγματικού. Αν πρόσεχες καλά μπορούσες να διαβάσεις μέσα τους ιερογλυφικά σήματα και πλεκτάνες νοήματος: μπορούσες να δεις ότι τα ρομποτάκια αποτελούσαν γεωμετρική αναπαράσταση λέξεων, οι γλάστρες ομοιώματα εξω-γαλαξιακής οικολογίας και οι κορνίζες πύλες του λυκόφωτος.

Όταν ήρθα στο Λονδίνο φορούσα ακόμη πεισματικά στο μυαλό αυτό το παραμορφωτικό φακό και σκεφτόμουν με περηφάνια ότι αυτός είναι ο σπόρος μου και ότι έπρεπε να βρω πρόσφορο έδαφος για να τον κάνω να ανθίσει. Η πόλη παρά τα αριστουργηματικά της πάρκα έμοιαζε από πολλές απόψεις σαν ένα τεράστιο θερμοκήπιο στις παρυφές του βόρειου πόλου -θερμοκήπιο γεμάτο δηλητηριώδεις αναθυμιάσεις, χημικά λιπάσματα και γενικά ουσίες θρεπτικές για πλαστικά λουλούδια και ψεύτικα ζωάκια- σαν το ελέφαντα στο Elephant and Castle που, από ειρωνική σύμπτωση, κατάγεται από ένα αστικό όραμα του 18ου αιώνα: κάποιος κάτοικος της περιοχής είχε δει στον ουρανό έναν ελέφαντα να κουβαλάει ένα πύργο. Η ιστορία διαδόθηκε, ο ελέφαντας στόλισε την πρόσοψη μιας pub και η περιοχή πήρε το όνομα του και μετεξελίχθηκε σε ένα κεντρικό, πλην παρακμιακό μέρος της πόλης. Βρωμικό, υποβαθμισμένο και πολύχρωμο, όπως το Μενίδι.

Το ντοκιμαντέρ όμως που τιτλοφορείται The Elephant will never forget δεν αναφέρεται στην ιστορία της περιοχής, αλλά στο τέλος της ιστορίας του τραμ. Αυτό που δε θα ξεχάσει ο ελέφαντας, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, είναι η συγκινισιακή δύναμη του τραμ, που στο τέλος της ταινίας καίγεται. Όταν στο Λονδίνο προβάλλονταν αυτές οι πυρπολημένες αναμνήσεις ενός μπιμπελό ελέφαντα, οι εμπορικοί δρόμοι της Αθήνας καίγονταν από τις μολότοφ των διαδηλωτών. Σε αυτούς τους δρόμους ταξίδευα από το Μενίδι με λεωφορείο, όχι με τραμ: η διαδρομή ήταν μεγάλη, και όταν δεν κοιμόμουν, περίμενα να συμβεί κάτι αλλόκοτο. Π.χ να συναντήσω τον Curt Cobain μεταμφιεσμένο σε Αλβανό ή το Δημήτρη Παπαιώννου μεταμφιεσμένο σε δεκαεξαχρονη μκροαστή μπαλαρίνα να χορεύει πάνω στη οροφή, με φόντο τις ρέουσες βιτρίνες του Μενιδίου, των Αγιων Αναργυρων, της Λιοσίων -όπως ακριβώς μια χοντρή πανκ μπαλαρίνα χορεύει γύρω από τη φωτιά σε μια ονειρική σεκάνς στο Jubilee του Derek Jarman.

Οι φωτιές στην Αθήνα κούνησαν την μνήμη μου όπως κουνούσαν το λεωφορείο οι λακούβες στην οδο Αθηνών (που συνδέει το Μενίδι με τους Αγίους Αναργύρους). Με αυτά και με αυτα άρχισα τελικά να αναρωτιέμαι αν μαζί με τις βιτρίνες στην Αθήνα καίγoνταν τελικά όλα τα ίχνη των συνειρμών μου: οι κορνίζες του λυκόφωτος, τα ρομπότ συλλαβικής γραφής, οι γλάστρες του διαστημάτος. Οι εικόνες φωτιάς στην πόλη έγιναν επετεικοί θρίαμβοι φαντασίας: αντίο τραμ, αντίο βιτρίνες, αντίο Αθήνα, αντίο νεότητα. Φεύγοντας από τη σκοτεινή αίθουσα ένιωσα ελαφρύς σαν ένας πλαστικός ελέφαντας με ένα πύργο στην πλάτη να διασχίζει τον ουρανό μιας ανύρπακτης πόλης.


Μπορείτε να κατεβάσετε το εικονογραφημένο πλήρες κείμενο σε μορφή PDF (συμπιεσμένο σε rar ~10Mb) στο παρακάτω link:
http://ifile.it/0qd6su4
(πατήστε πάνω στο "request download ticket" και μετά στο "download".)

7 σχόλια:

  1. Vre kalws ta katharmatakia!!!!
    Poli perimenate nomizw...
    Mia pinelia nostalgias, ligo kokkino entashs kai mia "allh" Athina...kai ksafnika ksipnane oi nwxelikes skies kai oi pio bathioi psithiroi ths polhs...

    Mou exete leipsei!!!!
    E

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. eisai kai esy mia nwxeliki skia pou ksypnas mazi mas?
    kai tha rtheis na mas vreis sta londina kai sta rethymna?

    polla filia

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. καλορίζικο, και καλές πτήσεις του ελέφαντα! ;-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. J!!!!!!Molis edeixa ta sxedia sou se kati filous ispanous kai exoun pathei plaka....!!!!Nomizw sidoma tha mou zitisoun metafrash tou keimenou..
    Mipws prepei na grafete sta agglika?????

    E Alex?

    PS nai J tha erthw...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. akoma sto londino kai sto rethymno loipon....
    min apohairetate ti neotita, ehei plaka, pote den ti variesai
    agonistikous xairetismous apo ti gallikou sto geniko lykeio gastounis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. evdokia mou se agapw polu
    kai mou leipeis trela!
    kai mou rxetai na valw ta klamata!

    ΑπάντησηΔιαγραφή